Ryzyko walutowe dzieli się ogólnie na ryzyko transakcyjne, ryzyko konwersji oraz ryzyko ekonomiczne. Należy jednak podkreślić fakt, że jest to podział czysto teoretyczny, gdyż trudno wyodrębnić poszczególne składowe ryzyka, jak również poszczególne elementy pozostają ze sobą we wzajemnej zależności.

Ryzyko transakcyjne

Ryzyko transakcyjne może być zdefiniowane jako niepewność, co do strat i zysków wynikających bezpośrednio z wahań kursowych w odniesieniu do konkretnych transakcji. Jest to ryzyko zmian wartości w walucie obcej w przeliczeniu na walutę krajową w rezultacie wymiany handlowej. Z punktu widzenia rachunkowości, ryzyko transakcyjne ma wpływ na rachunek zysków i strat przedsiębiorstwa.
Ryzyko transakcyjne pojawia się podczas ustalania list cen w walucie obcej, przyjmowania/składania wiążącego zamówienia handlowego na zakup/sprzedaż dóbr i usług oraz podczas międzynarodowego przepływu kapitału (tj. wypłata dywidend, nakłady kapitałowe, wypłaty dla managerów i zarządu itp.).

Eksporter otrzymujący należność w obcej walucie poniesie stratę w przypadku deprecjacji owej waluty w stosunku do waluty krajowej, podczas gdy importer dokonujący zapłaty w obcej walucie, w tej samej sytuacji zrealizuje dodatkowy zysk. Niepewność, co do wartości eksportu i importu w walucie krajowej, ze względu na wahania kursu wymiany walut, może stać się jednym z czynników hamujących rozwój wymiany międzynarodowej.

Jeśli przyjmiemy za prawdziwe założenie, że w długim okresie średnia oczekiwana zwrotu z wahań kursowych bliska jest zeru, zabezpieczanie się przed ryzykiem transakcyjnym przez firmę o dużej ilości transakcji w walutach obcych jest zbędne, a nawet niekorzystne przy uwzględnieniu kosztów zawierania transakcji zabezpieczających. Decyzja o braku zabezpieczenia może być jednak decyzją bardzo niebezpieczną, gdyż straty ponoszone przez firmę w krótkim okresie na pojedynczych transakcjach mogą być na tyle wysokie, że staną się one przyczyną poważnych problemów finansowych firmy.

Ryzyko transakcyjne jest jedynym ryzykiem kursowym, któremu firmy powinny przeciwdziałać przy użyciu instrumentów pochodnych. Należy pamiętać, że transakcje zabezpieczające ryzyko walutowe w żaden sposób nie wyeliminują ryzyka księgowego, które pojawia się na przykład w momencie, gdy ceny towarów/produktów firmy importującej w Polsce wahają się wraz z wahaniami kursów walutowych, a więc ciężar ponoszenia kosztów związanych z fluktuacjami kursów walutowych w całości może być przerzucony na końcowego odbiorcę. Ewentualna próba zabezpieczania ryzyka księgowego może wpędzić przedsiębiorstwo w poważne kłopoty finansowe.

Ryzyko konwersji

Ryzyko konwersji, zwane inaczej ryzykiem bilansowym, związane jest z brakiem w danej firmie równowagi między zobowiązaniami i należnościami lub między aktywami i pasywami w obcej walucie. Innymi słowy jest to ryzyko, gdzie po przeliczeniu według kursów walutowych z dnia tworzenia bilansu różnią się od siebie umieszczone w nim wartości pasywów i aktywów wyrażone w walucie krajowej. Spowoduje to zysk lub stratę dla przedsiębiorstwa, co wpływa na bilans przedsiębiorstwa.

Ryzyko bilansowe pojawia się w wyniku procesu konwersji elementów zagranicznych filii w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym firmy matki. W przypadku amerykańskiej firmy posiadającej filię w Polsce, a więc aktywa zdenominowane w PLN, przy braku zobowiązań w tej walucie, w przypadku deprecjacji PLN w stosunku do USD, następuje redukcja bilansowej wartości aktywów.Dopóki wahania kursu są względnie niewielkie uważa się, że nie mają one większego wpływu na ogólny wynik finansowy firmy. Duże znaczenie będzie miał natomiast długookresowy spadek wartości USD w stosunku do PLN. Jeżeli nawet nie będzie to miało bezpośrednio wpływu na zysk, to w konsekwencji zmniejszających się przychodów filii zdenominowanych w walucie krajowej zostanie to odzwierciedlone w postaci niższej wartości filii jako aktywu w sprawozdaniu finansowym amerykańskiej firmy matki.

Ryzyko ekonomiczne

Ryzyko ekonomiczne związane jest z niebezpieczeństwem niekorzystnych zmian ogólnych warunków ekonomicznych w wyniku zmian relacji cen na rynku wewnętrznym w stosunku do cen światowych znajdujących swe źródło w wahaniach kursów wymiany walut. Zmiany te przybrać mogą w przypadku deprecjacji waluty krajowej formę spadku stopnia konkurencyjności w stosunku do producentów podobnych lub innych dóbr, zmian polityki rządu w reakcji na wahania kursu lub inflacyjnej presji płac. Zmiany kursów walut mają więc bezpośredni wpływ na wyniki firm działających na skalę międzynarodową, pośrednio jednak mają także wpływ na wyniki firm działających wyłącznie na rynku wewnętrznym.

W ujęciu teoretycznym ryzyko ekonomiczne odnosi się do możliwości zmian bieżącej wartości wyrażonej w walucie krajowej przyszłych przepływów płatności w walucie obcej.  Dewaluacja waluty krajowej korzystna jest dla firm o kosztach zdenominowanych w tej walucie, dla firm eksportowych oraz firm konkurujących na rynku wewnętrznym z firmami importowymi (import komponentów staję się wówczas droższy), a także dla firm zaopatrujących się na danym rynku. Odwrotna sytuacja ma miejsce w przypadku rewaluacji danej waluty.
Pozytywne efekty dewaluacji będą równoważyły wcześniejsze negatywne efekty inflacji, a ryzyko ekonomiczne dla takich firm nie będzie wówczas miało większego znaczenia. Będzie ono miało natomiast znaczenie dla firm o kosztach zdenominowanych w walutach obcych. Firmy te zazwyczaj nie będą jednak w pierwszej kolejności poszukiwały zabezpieczenia przed ryzykiem ekonomicznym przy wykorzystaniu transakcji zabezpieczających na rynku walutowym, gdyż mają one zazwyczaj do dyspozycji bezpośrednie i o wiele tańsze rozwiązania. W praktyce takie firmy rozważają możliwość dywersyfikacji rynków zbytu, zmiany lokalizacji części produkcji, zmiany waluty kosztów poprzez zmiany źródeł zaopatrzenia, czy zmiany źródeł finansowania.
Jak widać, ryzyko ekonomiczne łączy się z pozycją przedsiębiorstwa w stosunku do jego konkurentów.

Ryzyko ekonomiczne można podzielić na:

- bezpośrednie w odniesieniu do dwóch firm z różnych krajów, działających na jednym rynku, kraju trzeciego. W związku z dewaluacją jednej z walut, jedna z firm uzyskuje przewagę komparatywną nad drugą

- pośrednie w sytuacji, gdy dwie firmy działają na rynku jednej z firm. Dewaluacja waluty obcej dla tego rynku będzie dawała przewagę komparatywną dla jednej z firm.

Ryzyko kredytowe

Nie da się pisać o ryzyku walutowym bez uwzględnienia ryzyka kredytowego. Odnosi się to do sytuacji, w której mogłaby znaleźć się pozycja firmy, gdyby partner transakcji, z jakiegokolwiek powodu, nie byłby w stanie wypełnić swoich zobowiązań wynikających z danej transakcji.
Można wyodrębnić następujące rodzaje ryzyka walutowego powiązanego z ryzykiem kredytowym:

- ryzyko dostawy (rozliczeniowe), które występuje przy zawieraniu każdej transakcji walutowej. Po wysłaniu instrukcji płatniczych partner transakcji może nie wywiązać sie ze swoich zobowiązań. Ryzyko obejmuje 100% kwoty kontraktu;

- ryzyko zastąpienia wynikające z faktu, że dany kontrahent może zbankrutować przed datą dostawy. Konieczne jest wtedy znalezienie innego kontrahenta w celu zrównoważenia pozycji po bieżących cenach rynkowych. Na ryzyko nie jest w tym przypadku narażona kwota kontraktu (żadna płatność nie została przecież dokonana), ale zysk z danej transakcji;

- ryzyko pozycji (ryzyko rynkowe lub cenowe) jest to ryzyko poniesienia strat spowodowane niekorzystnym ruchem cen rynkowych. Dopóki pozycja pozostaje otwarta, dopóty istnieje ryzyko, że zmiana cen rynkowych może nastąpić w kierunku niekorzystnym dla firmy

Z punktu widzenia instrumentów zabezpieczających ryzyko walutowe, ryzyko pozycji ma największe znaczenie.
Podmioty gospodarcze zawierając określone transakcje walutowe zajmują odpowiednią pozycję walutową. Pozycja walutowa jest następstwem stosunku zobowiązań do należności w walucie krajowej i walutach obcych. Pozycja walutowa informuje o istnieniu ryzyka zmiany kursu walutowego, jakie ponosi podmiot gospodarczy.

Podane powyżej kategorie składające się na ryzyko walutowe mają ogromne znaczenie dla wymiany handlowej, gdyż wpływają one na wiele płaszczyzn kierowania przedsiębiorstwem. Dlatego też dobra analiza finansowa i zarządzanie ryzykiem kursowym jest jednym z największych wyzwań, jakim muszą stawiać czoła zarówno inwestorzy, jak i przedsiębiorcy. Ograniczenie strat kursowych oraz uzyskanie wymiernych korzyści może mieć miejsce jedynie w przypadku efektywnego zarządzania ryzykiem walutowym. Do tego celu potrzebne są odpowiednie narzędzia do pomiaru tego ryzyka.